Toen ik onlangs van job veranderde kon ik via het werk kiezen om me in te schrijven voor een gratis hospitalisatieverzekering. Ook mijn gezinsleden konden aan een voordelig tarief intekenen voor deze verzekering. Na het lezen van de polis kwam ik te weten dat een hospitalisatieverzekering best wel meegenomen is in het geval een ziekenhuisopname zich voordoet. In plaats van volledig zelf de kosten te moeten dragen, betaalt de verzekering van de werkgever dan de rekening. Een mens zou moeten gek zijn om zich niet in te schrijven voor een dergelijk extralegaal voordeel, zo lijkt me.
Nu is het echter zo dat een ziekteverzekering heus niet in alle westerse landen zo vanzelfsprekend is. Zo is er in de Verenigde Staten al helemaal geen sprake van een voordelige ziekteverzekering. Hoe komt dit precies? DE SWAAN geeft een schets van het bijzondere geval dat Amerika is. Feit is dat er zich momenteel een interessante evolutie voordoet in wat betreft het voorzien van een ziekteverzekering voor alle Amerikanen.
Miljoenen Amerikanen geen toegang tot betaalbare ziekteverzekering
Onlangs hebben de republikeinen meer dan hun gram gehaald door de uitvoering van de revolutionair goedgekeurde Amerikaanse wet op de ziekteverzekering af te blazen. De verkiezingsbelofte van president OBAMA B. wordt zodoende gedwarsboomd. Naar schatting blijven maar liefst 50 miljoen Amerikanen in de kou staan. De kosten voor het afsluiten van een ziekteverzekering zijn er torenhoog en dus voor vele burgers onbetaalbaar[1].
Amerika hinkt sinds jaar en dag achterop
In tegenstelling tot hun onderwijssysteem en wat men zou denken, zijn de Verenigde Staten als grootmacht nooit de primus van de klas geweest als het aankomt op de uitbouw van de sociale vangnetten. Zo ook is er van een algemene ziekteverzekering geen sprake en berusten de meeste initiatieven bij privéverzekeraars.
DE SWAAN A. legt in zijn boek ‘Zorg en de staat’ uit waarom de Verenigde Staten niet beschikken over een sterk sociaal zekerheidsapparaat dat stoelt op de schouders van de overheid. Cruciale historische gebeurtenissen zoals de burgeroorlog in de 19de eeuw en de beurscrash van Wallstreet in 1929 legden nochtans de pijnpunten bloot van de gebrekkig sturende overheid. Omdat de sociale wetgeving voornamelijk een bevoegdheid is gebleven van de deelstaten, werd de Amerikaanse gezondheidszorg – in tegenstelling tot de uitbouw van hun nationaal onderwijs – steeds stiefmoederlijk behandeld. Waar de ziektekostenverzekering in de meeste westerse landen een verplicht en afdwingbaar gegeven is, is dit helemaal niet het geval in het land van The Big Apple. Aangezien het initiatief bij de particuliere verzekeraars ligt, en deze als enige doel hebben winst te maken, vallen heel wat minder gefortuneerde burgers uit de boot. Een staatsinmenging dringt zich dan ook op tegen het soms meedogenloze handelen van de commerciële verzekeringsmaatschappijen die de sociaal zwakkeren uitsluit[2].
Reëel risico op discriminatie en het Mattheuseffect
De regels van de vrije markt in de gezondheidszorg, blijven niet zonder gevolgen. Het feit dat miljoenen Amerikanen uitgesloten zijn van een ziekteverzekering, mogen we spreken van discriminatie[3]. Burgers die omwille van uiteenlopende redenen niet kunnen bijdragen tot de ziekteverzekering, zijn in tijden van ziekte volledig uitgesloten van de maatschappij en dreigen zo ook in de marginaliteit te vallen.
Daarnaast is in deze problematiek het risico van het Mattheüseffect prominent aanwezig[4]. Juist omdat de rijkeren de bijdragen voor de ziekteverzekering kunnen betalen, kunnen ze méér dan de arme bevolking beroep doen op de voordelen van de gezondheidszorg.
Hervormingen dringen zich op
Dat private verzekeringen zonder voldoende controle van de overheid leiden tot mistoestanden, staat vast. Democraat Obama wou met de nationale wet op de ziekteverzekering een einde stellen aan deze misbruiken. De Republikeinse partij besliste daar recent vergeefs anders over. Het zwakke economische klimaat en de vrees voor concurrentieverlies op het vlak van extra personeelskosten in de bedrijfswereld, zullen hier ongetwijfeld een rol gespeeld hebben. Misschien moeten we dan maar uitkijken naar de volgende presidentsverkiezingen in 2012 voor de verwezenlijking van deze American Dream?
23 maart 2010: President Obama die de gezondheidszorg voor alle Amerikanen gelijk wil maken door het instellen van een verplichte ziekteverzekering. Protesten van de republikeinen hebben de uitvoering van de wet echter ongedaan gemaakt.
[1] NEEFS, E. (2009, 22 augustus) Amerikaanse gezondheidszorg is zwaar ziek. De Standaard, www.mediargus.be.
